Rusya’da "Bardak" Aramak mı? Dikkat, Temizlik Yapmaya Başlayabilirler!
Hiç Rusya’da bir restoranda oturup garsona "Bana bir bardak getirir misiniz?" dediğinizi hayal ettiniz mi? Eğer bunu yaparsanız, garsonun size boş boş bakmasına, hatta etrafı toplamaya başlamasına hazır olun. Çünkü bildiğimiz o masum "bardak", Rus topraklarına geçtiğinde bambaşka bir maceraya atılıyor!
Dikkat: "Çevirmenin Yalancı Dostları"
Türkçede "bardak", içine çayımızı, suyumuzu koyduğumuz, her evin vazgeçilmez, temiz ve düzenli mutfak eşyasıdır. Ancak Rusçada "bardak" (бардак) kelimesini duyduğunuzda insanların aklına gelen son şey su içmektir.
Rusçada "bardak"; tam bir kaos, dağınıklık ve kargaşa demektir. Yani birine "Evin tam bir bardak!" derseniz, ona çay ikram etmiş olmazsınız; aksine "Evin ne kadar dağınık ve kirli!" demiş olursunuz.
Nasıl Oldu da Yollar Ayrıldı?
Bu iki kelime arasındaki ses benzerliği şaşırtıcı olsa da hikayeleri çok farklı:
Türkçe "Bardak": Eski Türkçeden gelir ve aslında topraktan yapılmış su kabı demektir. Zamanla camdan üretilse de ismi aynı kalmış, nezaketin ve ikramın sembolü olmuştur.
Rusça "Bardak": Bu kelimenin kökeni tam olarak bilinmese de, halk ağzında "genelev" veya "disiplinsiz yer" anlamlarından türediği sanılıyor. Yani Ruslar için bu kelime, düzenin bittiği ve kargaşanın başladığı noktadır.
Neden Bu Kadar Komik?
Dilbilimciler bu tür kelimelere "yalancı dostlar" diyor. Kulağa aynı geliyorlar ama sizi en beklemediğiniz anda zor durumda bırakabilirler!
Düşünsenize, bir Rus arkadaşınızın evine gidiyorsunuz ve mutfaktaki masayı işaret edip "Ne güzel bardak!" diyorsunuz. Arkadaşınız ise o sırada masanın üzerindeki üç günlük bulaşıklardan bahsettiğinizi sanıp mahcup olabilir!
Gezginler için not: Moskova’da veya St. Petersburg’da susadığınızda "bardak" istemeyin, onun yerine "stakan" (стакан) demeyi deneyin. Aksi takdirde kendinizi bir temizlik operasyonunun ortasında bulabilirsiniz!
Dünya dilleri işte böyle sürprizlerle dolu. Bir dilde susuzluğu gideren bir nesne, diğerinde elinize süpürge alma isteği uyandırabiliyor!